Moda na Schmitta za sprawą jego nowej książki znów ożywa. Warto więc wrócić do początków jego obecności na polskim rynku wydawniczym. Na początek “Pan Ibrahim i kwiaty Koranu”.

Kiedy mały Momo podkrada smakołyki w sklepie pana Ibrahima, nawet nie podejrzewa, że stary Arab, który tak naprawdę wcale nie jest Arabem, stanie się wkrótce jego przyjacielem i duchowym przewodnikiem. Nie podejrzewa, że ten człowiek tak zmieni jego życie. Nie podejrzewa, że może być tak bardzo szczęśliwy. Ale po kolei…

Momo jest wyznania mojżeszowego. Ibrahimowi bliżej jest do Koranu. Te dwie religie, które za bardzo nie pałają do siebie miłością w książce Schmitta stanowią tylko tło do właściwego sensu opowieści. Można być szczęśliwym i będąc Żydem i będąc Muzułmaninem. Poza tym nie każdy Żyd to złodziej, a Muzułmanin to terrorysta.

Takie utarte schematy tylko utrudniają nam życie, co pokazuje przykład Momo. Maska, którą zakładamy; poza, którą przybieramy winny być jedyne i prawdziwe – nasze. Inaczej ciężko z tego życia się cieszyć, o lekkości bytu nie wspominając.

Schmitt ma lekkie pióro, które czyta się z przyjemnością. Analiza ludzkiego bytu zarówno widoczna w słowach jak i ukryta gdzieś pomiędzy kropką i przecinkiem robi wrażenie. I nie ma racji dziennikarka “Przekroju” porównując autora “Oskara i pani Róży” do Coehlo. Emmanuel to zupełnie inna – wyższa półka. I w myśli i w słowie i w …. (właściwe wpisać).

Wyśmienita literatura.

“Pan Ibrahim i kwiaty Koranu”
Eric Emmanuel Schmitt
Znak
2004

Gdy w spokojnym miasteczku Fjällbaka na zachodnim wybrzeżu Szwecji zostaje znaleziona martwa Alexandra Wijkner, wszystko wskazuje na to, że popełniła samobójstwo. Matka kobiety ma jednak wątpliwości i prosi przyjaciółkę córki z dzieciństwa, pisarkę Erikę Falck żeby przyjrzała się tej tragedii. Erika, która powróciła w rodzinne strony by poukładać własne sprawy, wspólnie z Patrikiem Hedströmem, kolegą z młodzieńczych lat, a obecnie policjantem, próbują rozwikłać sprawę. Wkrótce zaczynają podejrzewać, że śmierć Alex ma związek z mroczną tajemnicą z przeszłości.

Księżniczka z lodu – i kolejne części sagi, stały się olbrzymim sukcesem czytelniczym w całej Europie. Książki te nie ograniczają się jedynie do intrygi kryminalnej, ale są to także doskonałe powieści obyczajowe ze znakomicie oddanym klimatem współczesnej szwedzkiej prowincji, interesująco nakreślonymi, wiarygodnymi bohaterami oraz konsekwentnie prowadzonym wątkiem historii rodzinnej.

Cykl zapoczątkowany przez Księżniczkę sprzedał się już w łącznym nakładzie prawie trzech milionów egzemplarzy w tłumaczeniach m.in. na niemiecki, francuski, angielski i hiszpański.

Do policji w Göteborgu nadchodzą co jakiś czas zgłoszenia, że nieznajomy mężczyzna zaczepia małe dzieci i proponując słodycze, zwabia je do samochodu. Ponieważ nie dochodzi do przestępstwa, zgłoszenia są ignorowane. Jednak pewnego dnia z placu zabaw zostaje porwany czteroletni chłopczyk.

Kiedy się odnajduje, przerażony i mocno poturbowany, wiele wskazuje na to, że wykorzystano go seksualnie. Komisarz Erik Winter, który prowadzi śledztwo w sprawie serii brutalnych napaści na młodych mężczyzn, zaczyna podejrzewać, że między obiema sprawami istnieje związek. Tuż przed Wigilią Bożego Narodzenia porwane zostaje kolejne dziecko. Tym razem przepada bez wieści. Okres świąteczny zmienia się w prawdziwy koszmar dla komisarza, który wie, że musi działać błyskawicznie, by zapobiec straszliwej tragedii. Powieść Niebo to miejsce na ziemi została uznana przez Svenska Deckarakademi za najlepszy szwedzki kryminał roku 2001.

Dziewięcioletnia Emilia zaginęła w drodze ze szkoły do domu. Znaleziono jedynie jej plecak i bukiet kwiatów podbiału. Sześć dni później mały Kim zostaje porwany nocą ze swego pokoju. Wkrótce powraca do rodziny – nieżywy i z przypiętą kartką, na której widnieje zdanie: “Dostajesz to, na co zasługujesz”.

Naukowiec Inger Johanne Vik, matka małej Kristiane, jest wstrząśnięta zniknięciem dzieci, podobnie jak cała Norwegia. Ale kiedy komisarz Yngvar Stub? prosi ją o pomoc w rozwiązaniu zagadki, początkowo odmawia, mimo że ma za sobą przeszłość w FBI zarówno jako prawnik, jak i psycholog. I wtedy znika bez śladu kolejne dziecko – z autobusu pełnego pasażerów. O dziwo, nikt jednak nie zauważa niczego podejrzanego. Kim jest zwyrodnialec, który tak okrutnie postępuje z dziećmi? Bo nie ulega wątpliwości, że to ta sama osoba. Jaki może mieć motyw? Czy między jego ofiarami istnieje jakiś związek? Inger Johanne Vik zgadza się pomóc Yngvarowi Stub? w rozwikłaniu tej sprawy, by nie dopuścić do kolejnej tragedii.

Anne Holt (ur. 1958) jest popularną norweską pisarką. Z wykształcenia prawniczka, pracowała jako dziennikarka telewizyjna, starszy radca policji w Oslo i adwokat. W latach 1996-1997 sprawowała funkcję ministra sprawiedliwości w rządzie socjaldemokratycznym. Zadebiutowała w 1993 roku powieścią Blind gudinne, która odniosła ogromny sukces czytelniczy. Za swoją drugą powieść kryminalną, Salige er de som t?rster, otrzymała Rivertonprisen, prestiżową nagrodę norweską dla literatury kryminalnej. Obie powieści zostały sfilmowane. Anne Holt ma już w swoim dorobku 13 powieści, przetłumaczonych na wiele języków i wydanych w 20 krajach świata.

Marcus Zusak miał w Polsce mocne wejście dzięki Złodziejce książek. “Posłaniec” tylko potwierdza jego talent.

Posłaniec from tomek albecki on Vimeo.

Poznajcie Eda Kennedy’ego – przeciętnego taksówkarza, kiepskiego karciarza, pechowca w miłości. Mieszka w ruderze na przedmieściach, dzieli się kawą ze swoim psem Odźwiernym i darzy uczuciem koleżankę Audrey. Jego życiem rządzą spokojna rutyna i brak perspektyw – do chwili, gdy pewnego dnia niechcący powstrzymuje napad na bank.

Najpierw przychodzi as. Parę nic nieznaczących (do czasu) adresów i Ed staje się posłańcem, którym pewnie nigdy nie chciał zostać.

Praca posłańca jest dość nietypowa – Ed musi pomagać osobom, które tej pomocy potrzebują. Wdowa, biegaczka czy ksiądz bez rzeszy wiernych – to tylko niektóre z postaci, jakim trzeba w danym momencie pomóc.

Może wydawać się to dziwne – 19-letni kierowca taksówki, który ma robić za anioła w świecie bez przyszłości, bez perspektyw (jak go sam Ed określa). Jednak wszystkie zdarzenia, jakie napotyka nasz bohater mają znaczenie i ciągną go ku przeznaczeniu, które … zaskakuje każdego czytelnika.

Ci, którzy polubili (ba, pokochali bo inaczej nie można) “Złodziejkę książek” nie powinni poczuć się zawiedzeni. Oczywiście problem holokaustu czy tragizm wojny tu nie występuje jednak poruszane przez Zusaka problemy są na tyle uniwersalne i cały czas obecne, że czynią z tej książki lekturę dla obecnych i przyszłych pokoleń zmuszonych do stawiania czoła przeciwnością losów.

Ed Kennedy wykonuje zadania i cierpi (czy to za sprawą własnych błędów czy w wyniku jakiegoś szatańskiego planu osób trzecich). Cierpienie jego nie idzie jednak na marne, a finał całej opowieści wynagradza wszystkim jego potyczki i całe dotychczasowe nieciekawe życie.

Ciekawie napisany, mocny i trzymający w napięciu “Posłaniec” jest książką idealną dla każdego – a dla młodzieży w szczególności. Dawno już nie miałem w rękach powieści, która oprócz opowiadania doskonałej historii daje jeszcze parę dobrych lekcji życia, które przekonają nawet najbardziej obojętnego na świat nastolatka.

Zdecydowanie polecam.

“Posłaniec”
Markus Zusak
wydawnictwo Nasza Księgarnia
2009